Narodowe Święto Niepodległości

Narodowe Święto Niepodległości

Zbliża się 106 rocznica Odzyskania Niepodległości przez Polskę 11.11.1918 - 11.11.2024 r. Narodowe Święto Niepodległości – Święto Państwowe w Polsce obchodzone corocznie 11 listopada. Jest dniem wolnym od pracy. Zostało ustanowione ustawą z 23 kwietnia 1937 r. Upamiętniało odzyskanie przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów (1795-1918). Polska została wymazana z mapy Europy po tym jak w 1795 roku Prusy, Austria oraz Rosja dokonały III rozbioru Polski. Dopiero rozpad starego porządku geopolitycznego Europy po zakończeniu I wojny światowej w 1918 roku , dzięki klęsce Niemiec oraz rozpadowi Austro - Węgier dawał Polsce realną szansę na odzyskanie niepodległości.


Dlaczego świętujemy 11 listopada?
Pod koniec I wojny światowej 1914 – 1918 sytuacja międzynarodowa była dla Polski bardzo korzystna i tej szansy nie zaprzepaszczono. Pierwsze próby przywrócenie państwowości podejmowano już na przełomie października i listopada 1918 roku. 28 października 1918 r. posłowie polscy do parlamentu austriackiego powołali Polską Komisję Likwidacyjną, która miała przejąć władzę nad Galicją. Na jej czele stanął Wincenty Witos. W nocy z 6 na 7 listopada w Lublinie powstaje Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, którego premierem został Ignacy Daszyński. 10 listopada specjalnym pociągiem z Berlina przyjechał, zwolniony z więzienia w twierdzy magdeburskiej Józef Piłsudski. Następnego dnia, właśnie 11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna Królestwa Polskiego przekazała mu władzę. Ojcami polskiej niepodległości byli: Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Jan Paderewski, Wincenty Witos, Ignacy Daszyński, Wojciech Korfanty.

Dlaczego Białystok odzyskał niepodległość dopiero 19.02.1919 roku?
Losy Białegostoku, patrząc przez pryzmat odzyskiwania przez miasto niepodległości, były nieco inne niż reszty kraju. Wynikało to ze specyfiki położenia regionu i, w głównej mierze, z umów międzynarodowych. Dlatego też, gdy w listopadzie 1918 r. II RP cieszyła się wolnością, Białystok ciągle pozostawał pod okupacją, by – korzystając z przebiegającej przez miasto linii kolejowej – umożliwić Niemcom powrót ich wojsk do Prus Wschodnich. Sytuacja miasta zmieniła się dopiero 5 lutego 1919 r. za sprawą podpisanej tego dnia tzw. „umowy białostockiej”, regulującej kwestie ewakuacji wojsk niemieckich. W wyniku zawartego porozumienia 17 lutego 1919 r. nad Białą mógł pojawić się pierwszy polski komendant miasta – płk Stanisław Dziewulski, a Wojsko Polskie zajmować kolejne miejscowości regionu. Ostateczne wycofanie z Białegostoku oddziałów niemieckich zaplanowano na 19 lutego 1919 r., wojska okupacyjne miały opuścić miasto do godziny drugiej w nocy, jednak z powodu złożoności całej operacji, moment ten nieco się opóźnił (ostatni eszelon niemiecki opuścił miejscowy dworzec dopiero około godziny siedemnastej). Wieczorem do miasta wjechały pierwsze polskie patrole – najpierw, ulicą Lipową do centrum dotarli ułani z 4 pułku, po nich przybyli strzelcy Białostockiego Pułku Strzelców. Jak się okazało była to jedynie forpoczta, gdyż większe siły wojskowe, miały pojawić się w mieście w ciągu najbliższych godzin.

Pobierz

Powrót na początek strony